Het afgelopen jaar hebben we samen met een klant een interessante en leerzame reis gemaakt om e-learning toegankelijk te ontwikkelen. Technisch gezien is er op dit gebied al veel mogelijk en we kennen de mogelijkheden en beperkingen van de ontwikkeltools ondertussen behoorlijk goed. Tegelijkertijd is het ontwikkelen van een toegankelijke leeroplossing uitdagend. We moeten immers toegankelijkheidsrichtlijnen en technische mogelijkheden vanuit de tools zien te combineren met de groeiende vraag van klanten voor maatwerk digitale leeroplossingen met een unieke leerbeleving.
Wat is digitale toegankelijkheid?
Je kunt digitale toegankelijkheid zien als het weghalen van drempels en het toevoegen van wegwijzers. Alleen dan niet in de buitenruimte, maar digitaal. Digitale toegankelijkheid gaat over de manier waarop websites, apps en dus ook digitale leeroplossingen (zoals e-learning) zijn gemaakt. Ze zijn digitaal toegankelijk als elke bezoeker, ook die met een beperking, deze kunnen gebruiken. De standaarden voor digitale toegankelijkheid staan beschreven in de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG). Deze standaarden bestaan uit vier basisprincipes: waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust. Testbare succescriteria op de niveaus A, AA en AAA bepalen of iets voldoet aan de WCAG.
Maar ik ga ook medewerkers aan de tand voelen. Waarom doen ze dit werk? Wat is er leuk aan? Hoe ziet hun leven eruit? En nee, lang niet al die informatie is nodig voor het eindproduct. Maar het helpt om een gevoel te krijgen. Een gevoel bij wie deze mensen zijn. Het is denk ik een illusie om in zo’n korte projectperiode hun werk en wereld volledig te kunnen begrijpen. Maar ik kan zo wél een oplossing bedenken waarmee zij verder kunnen leren. En elk stukje informatie kan helpen om de juiste snaar te raken.
Aan de basics van het ontwikkelen van toegankelijke digitale leeroplossingen is goed te voldoen. Denk aan kleurgebruik met de juiste contrast-ratio voor mensen met kleurenblindheid. Of ondertiteling gebruiken in video’s en animaties voor mensen met een auditieve beperking (we hebben het hier niet alleen over mensen die doof of slechthorend zijn, maar denk bijvoorbeeld ook aan mensen die tijdelijk slechthorend zijn door een oorontsteking).
Durf je het aan om het iets technischer te bekijken? We kunnen in de tools ‘text styles’ meegeven aan tekst, oftewel koppen. Een koppenlijst helpt gebruikers die gebruikmaken van voorleessoftware (een screenreader) of een ‘accessibility tree’ om door de koppen te navigeren. Zo krijgen zij snel een beeld van de inhoud op een pagina. In de afbeelding hieronder zie je een voorbeeld van zo’n accessibility tree.
Gebruikers die geen computermuis kunnen bedienen, bijvoorbeeld vanwege een motorische beperking of tijdelijk vanwege een gebroken arm, maken gebruik van het toetsenbord of een screenreader om over een pagina te navigeren. Hiervoor stellen wij in onze tool de ‘focus order’ in. De focus order bepaalt de leesvolgorde op de pagina voor een screenreader.
Ook het meegeven van tekstalternatieven aan bijvoorbeeld afbeeldingen, buttons of tabellen is een gemakkelijke stap op weg naar digitale toegankelijkheid. Hulpsoftware herkent de ‘alt-texts’ en leest dit aan de gebruiker voor zodra de gebruiker bij dit element aankomt vanuit de focus order. En dat vraagt om de juiste instellingen. Waarom? Laten we eens een proefje doen. Bekijk eerst de afbeelding hieronder.
